Copyright: ©
Кыргызстан «Бирдиктүү ден соолук» программасын ишке ашыруу тажрыйбасы менен бөлүштү
03.11.2025 / Просмотров: 8617
Кыргызстанда пандемияларды алдын алуу, азык-түлүк системаларынын туруктуулугу жана экосистемалардын саламаттыгы боюнча Борбордук Азиядагы «Бирдиктүү ден соолук» программасы ийгиликтүү ишке ашырылууда. Программанын талкуусу 2025-жылдын 29–30-октябрында Душанбе шаарында өткөн регионалдык конференциянын алкагында болду.
Конференцияда кыргыз тарап өлкөдө кабыл алынган «Бирдиктүү ден соолук» программасы боюнча улуттук координациялык механизмди сунуштады. Белгиленгендей, Кыргыз Республикасы саламаттык сактоо тутумундагы мүмкүн болуучу чакырыктарга — ар кандай оорулардын жана пандемиялардын чыгышына даярдык көрүү жана жооп кайтаруу үчүн «Бирдиктүү ден соолук» ыкмасын ишке ашыруу боюнча олуттуу кадамдарды жасап жатат.
Ошондой эле Кыргызстан бул жааттагы өзүнүн мыкты тажрыйбасы менен бөлүштү.
Конференциянын жүрүшүндө «Бирдиктүү ден соолук» программасынын Регионалдык координациялык кеңеши (РКК) түзүлүп, анын теңтөрагасы болуп Кыргыз Республикасы тандалды. Программаны ишке ашыруу боюнча РККнын алгачкы жыйынынын протоколуна кол коюлду. Алдыдагы аракеттер адамдын, жаныбарлардын жана айлана-чөйрөнүн саламаттыгын чыңдоого, азык-түлүк системаларынын туруктуулугун камсыздоого жана экосистемаларды коргоого багытталат. Бул максаттар регионалдык деңгээлдеги бирдиктүү ыкманын алкагында ишке ашырылат.
Борбор Азия өлкөлөрү адамдарга жана жаныбарларга тең таасир этүүчү (зооноздук) патогендердин пайда болушу жана кайра чыгышы, микробго каршы каражаттарга туруктуулук (МКТ) жана азык-түлүк коопсуздугу сыяктуу олуттуу ден соолук тобокелчиликтерине туш болууда. Региондогу жүргүнчүлөрдүн агымынын жана айыл чарба продукциясынын соодасынын өсүшү экономикалык мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүдө, бирок ден соолук үчүн мүмкүн болуучу терс кесепеттерди жоюу зарыл. Ошондой эле жапайы жаныбарлардын миграциялык жолдору, жердин деградациясы жана климаттын өзгөрүшү ден соолукка болгон коркунучтарды күчөтүүдө. Азыркы тапта региондо зооноздор, МКТ жана азык-түлүк коопсуздугу боюнча натыйжалуу институттук механизмдер жана кызматташуу инфраструктурасы жетишсиз.
«Бирдиктүү ден соолук» ыкмасы — бул адамдын, жаныбардын жана айлана-чөйрөнүн саламаттыгынын өз ара тыгыз байланышын тааныган биргелешкен, көп тармактуу түшүнүк. Ал дарыгерлердин, ветеринарлардын, экологдордун жана саясатчылардын күч-аракетин бириктирип, ден соолукка коркунуч жараткан факторлордун алдын алууга жана аларга жооп берүүгө көмөктөшөт. Айрыкча адамдар менен жаныбарлардын ортосунда жугуучу ооруларга, мисалы COVID-19, куш тумоосу, кутурма сыяктуу зооноздук ооруларга каршы аракеттенүүнү колдойт.
2023-жылдын ноябрында Дүйнөлүк банк жана өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрдүн колдоосу менен Борбор Азия өлкөлөрүнүн саламаттык сактоо, айыл чарба жана жаратылыш тармактарынын өкүлдөрү «Бирдиктүү ден соолук» боюнча регионалдык иш-аракеттердин алкагын жактырышкан. Бул документ көп тараптуу кызматташтыктын пайдубалын түздү.
Душанбедеги конференция Борбордук Азия өлкөлөрүнүн коопсуз, ден соолугу чың жана туруктуу келечек үчүн биргелешкен аракеттерге берилгендигин дагы бир жолу ырастап, регионалдык кызматташууну, илимий өз ара аракеттенүүнү жана климат менен саламаттыкты сактоо боюнча глобалдык артыкчылыктарга шайкештикти бекемдөөгө багытталган маанилүү кадам болуп саналат.
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
29.12.2025
Жаңы жылдык майрам жана дем алыш күндөрү саламаттык сактоо уюмдарынын иш тартиби
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги майрам жана дем алыш күндөрүндө саламаттык сактоо уюмдарынын иштөө тартиби тууралуу маалымдайт.
Медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана үзгүлтүксүз көрсөтүлүшүн камсыз кылуу максатында 2025-жылдын 30–31-декабрында республика боюнча бардык медициналык уюмдарда күчөтүлгөн иш тартиби камсыздалат. Бул күндөрү медициналык кызматкерлердин кошумча нөөмөттөрү уюштурулуп, кызматтардын жогорку даярдыгы камсыз кылынат, ошондой эле калкка шашылыш жана тез жардам көрсөтүү үзгүлтүксүз жүргүзүлөт.
2026-жылдын 1-9-январь аралыгында, жаңы жылдык каникул күндөрүндө, саламаттык сактоо уюмдары белгиленген тартипте иштеп, жооптуу кызматкерлердин нөөмөттөрү уюштурулат. Медициналык мекемелерде күнү-түнү тез жардам көрсөтүү камсыздалып, шашылыш дарылоого муктаж бейтаптарды жаткыруу үчүн керебеттердин резерви түзүлөт. Ошондой эле зарыл болгон дары-дармектердин, медициналык буюмдардын, кан компоненттеринин жана алардын резервдеринин жетиштүүлүгү камсыздалат.
Амбулатордук деңгээлде — үй-бүлөлүк медицина борборлорунда, жалпы дарыгердик практика борборлорунда жана үй-бүлөлүк дарыгерлер топторунда — 1–9-январь күндөрү үй-бүлөлүк дарыгердин, үй-бүлөлүк медайымдын жана каттоо бөлүмүнүн нөөмөттөрү 08:00дөн 18:00гө чейин, ал эми дарылоо кабинеттери 14:00гө чейин иштейт.
Тез жардам кызматы Бишкек жана Ош шаарларында, ошондой эле өлкөнүн бардык аймактарында демалышсыз, күнү-түнү иштейт. Мындан тышкары, санитардык авиациянын үзгүлтүксүз иши, санитардык-эпидемиологиялык кызматтын адистеринин жана лабораториялардын нөөмөтү майрамдык жана дем алыш күндөрү да камсыздалат.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги жаңы жылдык майрамдар мезгилинде калкка медициналык жардам толук көлөмдө көрсөтүлөрүн белгилеп, жарандарды зарыл болгон учурда медициналык уюмдарга өз убагында кайрылууга чакырат.
26.12.2025
Дары-дармектерге жеткиликтүүлүк жана ачык-айкын сатып алуулар: КР Саламаттык сактоо министрлиги БУУнун тутумундагы уюмдар менен кызматташуунун артыкчылыктарын талкуулады
2025-жылдын 26-декабрында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов Бириккен Улуттар Уюмунун тутумуна кирген уюмдардын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрүп, анда колдонулуп жаткан Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун алкагында дары-дармек менен камсыздоо маселелери талкууланды.
Талкуунун жүрүшүндө тараптар дары-дармек менен камсыздоо жаатындагы кызматташуунун негизги багыттарына — улуттук жөнгө салуу тутумун чыңдоо, өмүр үчүн зарыл дары-дармектерге жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сатып алуулардагы ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана жеткирүү чынжырларынын туруктуулугун камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурушту.
Министр сапаттуу дары-дармектерге адилеттүү жана туруктуу жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу саламаттык сактоо тармагындагы мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири экенин жана бул Туруктуу өнүгүү максаттарына, айрыкча «Чың ден соолук жана бакубаттуулук» максатына жетүү менен түздөн-түз байланыштуу экенин баса белгиледи.
Өзүнчө көңүл сатып алуулардагы ачык-айкындуулукка жана коррупциялык тобокелдиктерди алдын алууга бурулду. Каныбек Досмамбетов системалуу өзгөрүүлөрдүн зарылдыгын белгилеп, алар адилетсиз практикаларды четтетүүгө жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдаланууга багытталышы керектигин айтты.
«Мамлекет жыл сайын дары-дармек сатып алууга олуттуу каражаттарды багыттайт, биздин милдет — бул ресурстарды мүмкүн болушунча ачык-айкын жана рационалдуу пайдаланууну камсыз кылуу. Биз сатып алуулар тармагында тартипти катуу орнотууга, системаны адилетсиз практикалардан тазалоого жана туруктуу, чынчыл кызматташтыкты курууга багыт алдык. Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрүбүздүн колдоосу менен бул кызматташтык системалуу жана узак мөөнөттүү мүнөздө болот деп ишенебиз», — деп белгиледи Каныбек Досмамбетов.
Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр кызматташууну мындан ары тереңдетүүгө даяр экенин, анын ичинде эл аралык стандарттарга ылайык сатып алууларды колдоо, жеткирүү чынжырларын башкаруу, санариптик чечимдер, фармакологиялык көзөмөл жана саламаттык сактоо тутумунун институционалдык потенциалын жогорулатуу багыттарында көмөк көрсөтүүнү ырастады.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун жоболорун ишке ашыруу боюнча биргелешкен ишти улантууга макулдашышты. Бул иш конкреттүү, өлчөнө турган натыйжаларга багытталып, дары-дармек коопсуздугун чыңдоого жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылмакчы.
25.12.2025
Медициналык 083 формадагы маалымкат алуудагы кезектер боюнча маалымат
Айдоочулук күбөлүк алуу же алмаштыруу үчүн зарыл болгон 083 формадагы медициналык маалымкатты алуу учурунда Үй-бүлөлүк медицина борборлорунда адамдардын топтолушу тууралуу жарандардын кайрылууларына жана социалдык тармактардагы билдирүүлөргө байланыштуу Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги учурдагы кырдаал боюнча түшүндүрмө берип, жарандарды медициналык уюмдардагы убактылуу жогорулаган жүккө түшүнүү менен мамиле кылууга чакырат.
Үй-бүлөлүк медицина борборлорунун жетекчилеринин маалыматына ылайык, акыркы апталарда жарандардын дал ушул 083 формадагы медициналык маалымкат боюнча кайрылуулары кескин көбөйгөн. Мурда мындай маалымкат алуу үчүн күнүнө орто эсеп менен 15–20 адам кайрылса, учурда кайрылуулар кыйла өсүп, айрым медициналык уюмдарда кезектердин жаралышына алып келди. Эгер сентябрь айында республика боюнча орто эсеп менен күнүнө 500гө жакын 083 формадагы медициналык маалымкат берилсе, декабрь айында бул көрсөткүч суткасына 3 миңге чейин жетип, Үй-бүлөлүк медицина борборлоруна түшкөн жүк дээрлик алты эсеге көбөйгөнүн көрсөтүүдө.
Ошол эле учурда Саламаттык сактоо министрлиги медициналык маалымкаттарды берүү штаттык режимде жүргүзүлүп жатканын, медициналык кызматкерлер кабыл алуудан баш тартпаганын жана кайрылган бардык жарандар белгиленген кезек тартибине ылайык кабыл алынып жатканын баса белгилейт.