Copyright: ©
Өмүр үчүн маанилүү дары-дармектердин жеткиликтүүлүгү — мамлекет менен фармацевтикалык рыноктун жалпы жоопкерчилиги
24.12.2025 / Просмотров: 68517
2025-жылдын 23-декабрында Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов жеке фармацевтикалык сектордун өкүлдөрү менен саламаттык сактоо уюмдарын өмүр үчүн маанилүү жана эң зарыл дары-дармектердин тизмесине кирген препараттар менен үзгүлтүксүз камсыздоо маселелери боюнча жумушчу жолугушуу өткөрдү.
Жолугушуунун жүрүшүндө кыска мөөнөттүү келечекте артыкчылыктуу милдет катары учурда айрым бейтаптар чет өлкөдөн сатып алууга мажбур болуп жаткан эң көп талап кылынган жана өмүр үчүн маанилүү дары-дармектердин тартыштыгын жоюу зарылдыгы белгиленди. Системалуу чечимдерди иштеп чыгуу максатында Саламаттык сактоо министрлигинин алдында атайын комиссия түзүлүп, ага 31-декабрга чейин дары-дармек менен камсыздоону жакшыртуу боюнча конкреттүү сунуштарды берүү тапшырылды. Ошондой эле жакынкы убакта тартыш болгон препараттарды жеткирүү боюнча практикалык чаралар көрүлүшү керектиги белгиленди.
Өмүр үчүн эң зарыл дары-дармектердин тизмесине кирген дары каражаттарына болгон муктаждыктын өсүшүн жана саламаттык сактоо системасынын масштабын эске алуу менен, үзгүлтүксүз камсыздоону уюштуруу комплекстүү ыкманы жана бардык тараптардын күч-аракеттерин бириктирүүнү талап кылары айтылды. Ушуга байланыштуу Саламаттык сактоо министрлиги «Кыргызфармация» мамлекеттик ишканасынын ишин күчөтүүнү жана оптималдаштырууну, анын ичинде кошумча каржылоону жана сатып алуу механизмдерин өркүндөтүүнү пландап жатат.
Ошону менен бирге, дары-дармектердин 95 пайызына чейинкиси импорттун эсебинен камсыздалып жаткан рыноктун учурдагы түзүмү алсыз экендиги баса белгиленди. Буга байланыштуу мамлекет тарабынан ата мекендик фармацевтикалык компанияларды колдоо үчүн каржылык инструменттер, анын ичинде Мамлекеттик өнүктүрүү банкы аркылуу насыялык программалар каралып, дары-дармек өндүрүшүн локалдаштырууга багыттоо каралууда.
Министр онкологиялык бейтаптар үчүн дары-дармектерди сатып алуу маселесине өзгөчө токтолуп, бул багыт өзгөчө жоопкерчиликти жана абдан кылдат, тең салмактуу чечимдерди талап кыларын белгиледи. Жолугушууда айрым сатып алуулар боюнча клиникалык максатка ылайыктуулук жагынан Саламаттык сактоо министрлигинде олуттуу суроолор бар экени айтылды.
Тактап айтканда, министр «Кыргызфармация» МИ тарабынан тиешелүү коштоочу документтерсиз жүргүзүлгөн «Китруда» (пембролизумаб) онкологиялык препаратынын сатып алуусун мисал келтирди. Сатып алуунун жалпы суммасы болжол менен 80 млн сомду түзүп, алынган көлөм онкологиялык оорунун төртүнчү стадиясындагы болжол менен алты гана бейтапты дарылоого жетери белгиленди.
Мындай ыкмада бюджеттик каражаттарды пайдалануунун натыйжалуулугу боюнча негиздүү суроолор жаралары айтылды, анткени ушундай эле каржылык ресурстарды оорунун алгачкы стадиясындагы бейтаптар үчүн дары-дармектерди сатып алууга багыттоо менен кыйла көп адамды камтып, айыгуу жана өмүрүн сактап калуу мүмкүнчүлүгүн жогорулатууга болмок.
«Онкологиялык препараттар — бул маркетингдик эксперименттердин же пайда табуунун чөйрөсү эмес. Бул тармактагы ар бир чечим канча өмүрдү реалдуу сактап кала аларынын негизинде бааланышы керек», — деп баса белгиледи министр.
Ушуга байланыштуу этикага жат маркетингге, сатып алуу өтүнмөлөрү менен манипуляциялоого, дарыгерлерге басым көрсөтүүгө жана клиникалык көрсөткүчтөрдү коммерциялык кызыкчылыктар менен алмаштырууга жол берилбестиги белгиленди. Кызматтык кылмыштар үчүн жоопкерчилик күчөтүлгөн шартта дары-дармек менен камсыздоо тармагындагы бардык мыйзам бузууларга принципиалдуу укуктук баа берилери айтылды.
Көзөмөлдү күчөтүү жана пайдасыз практикалардын алдын алуу максатында дары-дармектердин кыймылын көзөмөлдөө системасын киргизүүнү аягына чыгарып, январь айынын аягына чейин толук ишке кириши керектиги тапшырылды. Анын ишке кириши сатып алуудан тартып акыркы керектөөчүгө чейин дары-дармектердин кыймылын ачык көзөмөлдөөгө, препараттардын реалдуу жеткиликтүүлүгүн көрүүгө, муктаждыктарды божомолдоп, сатып алууларды алдын ала пландаштырууга жана тартыштык коркунучтарына ыкчам чара көрүүгө мүмкүндүк берет.
Ушул эле системанын алкагында Саламаттык сактоо министрлиги Дары-дармектер жана медициналык буюмдар департаментине фармацевтикалык рыноктогу өз пайдасын гана көздөгөн катышуучулардын атайын базасын түзүү механизмин иштеп чыгууну тапшырды. Бул базага мыйзамдарды жана этикалык ишкердик принциптерин бузган субъекттер киргизилет. Мындай базага киргизилүү Кыргыз Республикасынын аймагында дары-дармектерди жеткирүүгө катышууну чектөөгө негиз болот.
Жолугушуунун жыйынтыгында министр дары-дармек саясаты мамлекеттин жана бейтаптын кызыкчылыгында гана калыптанышы керектигин баса белгиледи.
«Министрликтин милдети — эң сезимтал тармактардын биринде тартип орнотуу. Бул жерде жеке кызыкчылыктарга орун жок. Мамлекеттин кызыкчылыгы жана бейтаптын кызыкчылыгы гана бар, жана мындан аркы чечимдер дал ушул принциптерге таянат», — деп жыйынтыктады Каныбек Досмамбетов.
Жыйынтыгында тараптар диалогду улантууга, Өмүр үчүн эң зарыл дары-дармектердин тизмесине кирген дары каражаттарынын жеткиликтүүлүгүн камсыздоого, фармацевтикалык рыноктун ачыктыгын жогорулатууга жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого багытталган сунуштарды берүүгө макулдашышты.
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
29.12.2025
Жаңы жылдык майрам жана дем алыш күндөрү саламаттык сактоо уюмдарынын иш тартиби
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги майрам жана дем алыш күндөрүндө саламаттык сактоо уюмдарынын иштөө тартиби тууралуу маалымдайт.
Медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана үзгүлтүксүз көрсөтүлүшүн камсыз кылуу максатында 2025-жылдын 30–31-декабрында республика боюнча бардык медициналык уюмдарда күчөтүлгөн иш тартиби камсыздалат. Бул күндөрү медициналык кызматкерлердин кошумча нөөмөттөрү уюштурулуп, кызматтардын жогорку даярдыгы камсыз кылынат, ошондой эле калкка шашылыш жана тез жардам көрсөтүү үзгүлтүксүз жүргүзүлөт.
2026-жылдын 1-9-январь аралыгында, жаңы жылдык каникул күндөрүндө, саламаттык сактоо уюмдары белгиленген тартипте иштеп, жооптуу кызматкерлердин нөөмөттөрү уюштурулат. Медициналык мекемелерде күнү-түнү тез жардам көрсөтүү камсыздалып, шашылыш дарылоого муктаж бейтаптарды жаткыруу үчүн керебеттердин резерви түзүлөт. Ошондой эле зарыл болгон дары-дармектердин, медициналык буюмдардын, кан компоненттеринин жана алардын резервдеринин жетиштүүлүгү камсыздалат.
Амбулатордук деңгээлде — үй-бүлөлүк медицина борборлорунда, жалпы дарыгердик практика борборлорунда жана үй-бүлөлүк дарыгерлер топторунда — 1–9-январь күндөрү үй-бүлөлүк дарыгердин, үй-бүлөлүк медайымдын жана каттоо бөлүмүнүн нөөмөттөрү 08:00дөн 18:00гө чейин, ал эми дарылоо кабинеттери 14:00гө чейин иштейт.
Тез жардам кызматы Бишкек жана Ош шаарларында, ошондой эле өлкөнүн бардык аймактарында демалышсыз, күнү-түнү иштейт. Мындан тышкары, санитардык авиациянын үзгүлтүксүз иши, санитардык-эпидемиологиялык кызматтын адистеринин жана лабораториялардын нөөмөтү майрамдык жана дем алыш күндөрү да камсыздалат.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги жаңы жылдык майрамдар мезгилинде калкка медициналык жардам толук көлөмдө көрсөтүлөрүн белгилеп, жарандарды зарыл болгон учурда медициналык уюмдарга өз убагында кайрылууга чакырат.
26.12.2025
Дары-дармектерге жеткиликтүүлүк жана ачык-айкын сатып алуулар: КР Саламаттык сактоо министрлиги БУУнун тутумундагы уюмдар менен кызматташуунун артыкчылыктарын талкуулады
2025-жылдын 26-декабрында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов Бириккен Улуттар Уюмунун тутумуна кирген уюмдардын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрүп, анда колдонулуп жаткан Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун алкагында дары-дармек менен камсыздоо маселелери талкууланды.
Талкуунун жүрүшүндө тараптар дары-дармек менен камсыздоо жаатындагы кызматташуунун негизги багыттарына — улуттук жөнгө салуу тутумун чыңдоо, өмүр үчүн зарыл дары-дармектерге жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сатып алуулардагы ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана жеткирүү чынжырларынын туруктуулугун камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурушту.
Министр сапаттуу дары-дармектерге адилеттүү жана туруктуу жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу саламаттык сактоо тармагындагы мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири экенин жана бул Туруктуу өнүгүү максаттарына, айрыкча «Чың ден соолук жана бакубаттуулук» максатына жетүү менен түздөн-түз байланыштуу экенин баса белгиледи.
Өзүнчө көңүл сатып алуулардагы ачык-айкындуулукка жана коррупциялык тобокелдиктерди алдын алууга бурулду. Каныбек Досмамбетов системалуу өзгөрүүлөрдүн зарылдыгын белгилеп, алар адилетсиз практикаларды четтетүүгө жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдаланууга багытталышы керектигин айтты.
«Мамлекет жыл сайын дары-дармек сатып алууга олуттуу каражаттарды багыттайт, биздин милдет — бул ресурстарды мүмкүн болушунча ачык-айкын жана рационалдуу пайдаланууну камсыз кылуу. Биз сатып алуулар тармагында тартипти катуу орнотууга, системаны адилетсиз практикалардан тазалоого жана туруктуу, чынчыл кызматташтыкты курууга багыт алдык. Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрүбүздүн колдоосу менен бул кызматташтык системалуу жана узак мөөнөттүү мүнөздө болот деп ишенебиз», — деп белгиледи Каныбек Досмамбетов.
Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр кызматташууну мындан ары тереңдетүүгө даяр экенин, анын ичинде эл аралык стандарттарга ылайык сатып алууларды колдоо, жеткирүү чынжырларын башкаруу, санариптик чечимдер, фармакологиялык көзөмөл жана саламаттык сактоо тутумунун институционалдык потенциалын жогорулатуу багыттарында көмөк көрсөтүүнү ырастады.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун жоболорун ишке ашыруу боюнча биргелешкен ишти улантууга макулдашышты. Бул иш конкреттүү, өлчөнө турган натыйжаларга багытталып, дары-дармек коопсуздугун чыңдоого жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылмакчы.
25.12.2025
Медициналык 083 формадагы маалымкат алуудагы кезектер боюнча маалымат
Айдоочулук күбөлүк алуу же алмаштыруу үчүн зарыл болгон 083 формадагы медициналык маалымкатты алуу учурунда Үй-бүлөлүк медицина борборлорунда адамдардын топтолушу тууралуу жарандардын кайрылууларына жана социалдык тармактардагы билдирүүлөргө байланыштуу Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги учурдагы кырдаал боюнча түшүндүрмө берип, жарандарды медициналык уюмдардагы убактылуу жогорулаган жүккө түшүнүү менен мамиле кылууга чакырат.
Үй-бүлөлүк медицина борборлорунун жетекчилеринин маалыматына ылайык, акыркы апталарда жарандардын дал ушул 083 формадагы медициналык маалымкат боюнча кайрылуулары кескин көбөйгөн. Мурда мындай маалымкат алуу үчүн күнүнө орто эсеп менен 15–20 адам кайрылса, учурда кайрылуулар кыйла өсүп, айрым медициналык уюмдарда кезектердин жаралышына алып келди. Эгер сентябрь айында республика боюнча орто эсеп менен күнүнө 500гө жакын 083 формадагы медициналык маалымкат берилсе, декабрь айында бул көрсөткүч суткасына 3 миңге чейин жетип, Үй-бүлөлүк медицина борборлоруна түшкөн жүк дээрлик алты эсеге көбөйгөнүн көрсөтүүдө.
Ошол эле учурда Саламаттык сактоо министрлиги медициналык маалымкаттарды берүү штаттык режимде жүргүзүлүп жатканын, медициналык кызматкерлер кабыл алуудан баш тартпаганын жана кайрылган бардык жарандар белгиленген кезек тартибине ылайык кабыл алынып жатканын баса белгилейт.