ЖМК өкүлдөрү кургак учук боюнча кеңири маалымат алууга мүмкүнчүлүк алышты
24.03.2022 / Просмотров: 2020
24-мартта – Бүткүл дүйнөлүк кургак учукка каршы күрөшүү күнүнө карата КРда кургак учуктун алдын-алуу, аныктоо жана дарылоонун актуалдуу маселелери боюнча пресс-кафе болуп өттү.
Кыргызстанда март айы бою кургак учук менен күрөшүү боюнча бир айлыктын алкагында бул иш-чара USAID «Кургак учукту айыктыруу” долбоорунун техникалык колдоосунда Саламаттыкты сактоо министрлиги тарабынан өткөрүлүүдө.
30га жакын электрондук, басма сөз жана интернет ЖМКнын журналисттери бир жерде кургак учук боюнча эксперттер жана адистер менен жолугушуп, бул оору тууралуу толук маалымат алууга эң сонун мүмкүнчүлүк алышты. Анын ичинде кургак учук менен ооруган бейтаптарга карата стигма жана басмырлоо көйгөйлөрү, КРда кургак учукту азайтуу боюнча мамлекеттин жетишкендиктери жөнүндө маалыматка ээ болушту. Журналисттер өздөрүнүн төмөндөгүдөй суроолоруна жооп алышты:
- баштапкы медициналык-санитардык жардамдын деңгээлинде кургак учукту аныктоо;
- КРда кургак учукту дарылоону уюштуруу;
- балдар кургак учугунун көйгөйлөрү;
- кургак учук бейтаптар менен байланышта болгон адамдарды аныктоо процессин уюштуруу;
- кургак учукка чалдыккан бейтаптарга карата кодулоо жана басмырлоону төмөндөтүү жана кургак учукка болгон коомдун мамилесин өзгөртүү үчүн жагымдуу маалымат чөйрөсүн түзүү;
- дарылануусун аяктоого шыктандыруу үчүн кургак учукка чалдыккан бейтаптарга колдоо көрсөтүү;
- COVID-19 пандемиясынын КРда кургак учук кырдаалына тийгизген терс таасири.
«Калкка маанилүү социалдык көйгөйлөр жөнүндө маалымдоодо жана коомдук пикирди калыптандырууда ЖМКнын ролу чечүүчү мааниге ээ”, - деди USAID «Кургак учукту айыктыруу” долбоорунун стратегиялык маалымат боюнча директору Саманта Хоффман. – Акыркы жылдарда ден соолукка жана кургак учукка байланыштуу темаларды чагылдыруу жакшырганына карабастан, кургак учукка чалдыккан бейтаптар жана алардын үй-бүлөлөрү баштан арбын өткөргөн кодулоо жана басмырлоого каршы туруу боюнча калкты маалымдандыруу жаатында дагы деле көп иштер алдыда. Кургак учукка чалдыккан бейтаптар дарылоонун узак жана татаал курсунан өтүүгө аргасыз жана дарылануусун ийгиликтүү аяктоосу үчүн медициналык кызматкерлер, өзүнүн үй-бүлөсү жана коомчулук тарабынан мүмкүн болушунча колдоого муктаж. ЖМК кургак учук жөнүндө так, анык жана кодулоосу жок маалыматты берүү менен коомдун кургак учукка мамилесин өзгөртүп, ооруга чалдыккан бейтаптарды колдой алышат”.
Эксперттердин тобун: КР Саламаттыкты сактоо министрлигинин, Улуттук кургак учукка каршы программасынын, Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун, Оорулардын алдын-алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин, “Кургак учукту айыктыруу” долбоорунун, кургак учук чөйрөсүндө иштеген өкмөттүк эмес уюмдар: Улуттук Кызыл жарым ай коомунун, Айылдык ден соолук комитеттеринин ассоциациясынын, “ТБ-Пипл” өкүлдөрү түзүштү. Ошондой эле пресс-кафеге кургак учукка чалдыккан башка бейтаптарга колдоо көрсөтүп жатышкан мурда өздөрү ооруп айыккан бейтаптар катышты.
Жыл сайын Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДСУ) ар бир жыл үчүн кургак учук менен күрөшүү боюнча жаңы, актуалдуу ураанды алып чыгышат. ДСУнун бул жылдагы урааны – “ Кургак учук менен күрөшүүгө ресурстарды мобилизациялайбыз. Өмүрлөрдү сактап калалы!”
Сандар жана фактылар:
ДСУнун маалыматы боюнча COVID-19 кургак учук менен көп жылдан берки күрөштөгү жетишкен өсүштү артка кайтарды. 2020-жылы дүйнөдө кургак учук менен ооруган 10 млн. кишиден 5,8 млн. гана аныкталган, башкача айтканда, 2012-жылдын деңгээлине алганда 18% төмөндөө болуп жатат. Азыркы учурда 4,1 млн. оорулуу өзүнүн кургак учукка чалдыкканын билишпейт. Дарылангандардын саны 15%га кыскарды жана биринчи жолу көп жылдан бери (2005-жылдан тарта) кургак учуктан каза болгондор көбөйдү. 2020-жылы, 214 миң ВИЧ оорулууну кошо алганда, оорудан 1,5 млн. киши көз жумган.
Улуттук фтизиатрия борборунун оперативдүү маалыматы боюнча 2021-жылда Кыргыз Республикасында ( КР Өкмөтүнө караштуу ЖАМК тутумун кошо алганда) 2020-жылы COVID-19 пандемиясы учурунда кескин төмөндөөдөн кийин кургак учукка чалдыккандарды жаңы аныктоо көрсөткүчү бир аз жогорулаганы байкалууда. Ошентип, кургак учук менен жаңы аныкталган 3877 бейтап (100 миң калкка 58,9), ал эми 2020-жылдын ушул эле мезгилинде кургак учуктун 3518 жаңы учуру (100 миң калкка 53,5) жана 2019-жылы 5096 учур (100 миң калкка 78,9) катталган.
Оорунун эң жогорку деңгээли мурдагыдай эле Чүй облусунда сакталууда – 100 миң калкка 88,2 (2020-жылдын ушул эле мезгилинде – 82,2), оорунун эң төмөнкү деңгээли Ысык-Көлдө – 100 миң калкка 37,5 (2020-жылдын ушул эле мезгилинде – 28,5).
Республика боюнча балдар арасында оорунун көрсөткүчү 2021-жылы жогорулап, калктын 100 миңине 10,7ни түздү, 2020-жылы 8,1, ал эми 2019-жылы 14,2 болчу.
Кыргыз Республикасы боюнча өлүмдүн көрсөткүчү төмөндөп, 2021-жылы 100 миң калкка 3,4тү (226 учур) түздү, ал эми 2020-жылы 100 миң калкка – 3,9 (259 учур) жана 2019-жылы бул көрсөткүч ошол эле деңгээлде сакталып, 100 миң калкка – 3,9ду (253 учур) түзгөн.
Республика боюнча өспүрүмдөр арасында кургак учук менен оорунун деңгээли 2021-жылы бир аз жогорулап, 100 миң калкка 38,1ди түздү, ал эми 2020-жылы 100 миң калкка – 36,8 жана 2019-жылы 100 миң калкка – 56,3.
Мурдагы жылдардай эле Чүй облусунда өспүрүмдөр арасында кургак учукка чалдыгуу жогору – 100 миң калкка 71,7 (2020-жылы – 55,0) жана Бишкек шаарында 100 миң калкка 56,7 (2020-жылы – 100 миң калкка 61,9).
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
29.12.2025
Жаңы жылдык майрам жана дем алыш күндөрү саламаттык сактоо уюмдарынын иш тартиби
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги майрам жана дем алыш күндөрүндө саламаттык сактоо уюмдарынын иштөө тартиби тууралуу маалымдайт.
Медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана үзгүлтүксүз көрсөтүлүшүн камсыз кылуу максатында 2025-жылдын 30–31-декабрында республика боюнча бардык медициналык уюмдарда күчөтүлгөн иш тартиби камсыздалат. Бул күндөрү медициналык кызматкерлердин кошумча нөөмөттөрү уюштурулуп, кызматтардын жогорку даярдыгы камсыз кылынат, ошондой эле калкка шашылыш жана тез жардам көрсөтүү үзгүлтүксүз жүргүзүлөт.
2026-жылдын 1-9-январь аралыгында, жаңы жылдык каникул күндөрүндө, саламаттык сактоо уюмдары белгиленген тартипте иштеп, жооптуу кызматкерлердин нөөмөттөрү уюштурулат. Медициналык мекемелерде күнү-түнү тез жардам көрсөтүү камсыздалып, шашылыш дарылоого муктаж бейтаптарды жаткыруу үчүн керебеттердин резерви түзүлөт. Ошондой эле зарыл болгон дары-дармектердин, медициналык буюмдардын, кан компоненттеринин жана алардын резервдеринин жетиштүүлүгү камсыздалат.
Амбулатордук деңгээлде — үй-бүлөлүк медицина борборлорунда, жалпы дарыгердик практика борборлорунда жана үй-бүлөлүк дарыгерлер топторунда — 1–9-январь күндөрү үй-бүлөлүк дарыгердин, үй-бүлөлүк медайымдын жана каттоо бөлүмүнүн нөөмөттөрү 08:00дөн 18:00гө чейин, ал эми дарылоо кабинеттери 14:00гө чейин иштейт.
Тез жардам кызматы Бишкек жана Ош шаарларында, ошондой эле өлкөнүн бардык аймактарында демалышсыз, күнү-түнү иштейт. Мындан тышкары, санитардык авиациянын үзгүлтүксүз иши, санитардык-эпидемиологиялык кызматтын адистеринин жана лабораториялардын нөөмөтү майрамдык жана дем алыш күндөрү да камсыздалат.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги жаңы жылдык майрамдар мезгилинде калкка медициналык жардам толук көлөмдө көрсөтүлөрүн белгилеп, жарандарды зарыл болгон учурда медициналык уюмдарга өз убагында кайрылууга чакырат.
26.12.2025
Дары-дармектерге жеткиликтүүлүк жана ачык-айкын сатып алуулар: КР Саламаттык сактоо министрлиги БУУнун тутумундагы уюмдар менен кызматташуунун артыкчылыктарын талкуулады
2025-жылдын 26-декабрында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов Бириккен Улуттар Уюмунун тутумуна кирген уюмдардын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрүп, анда колдонулуп жаткан Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун алкагында дары-дармек менен камсыздоо маселелери талкууланды.
Талкуунун жүрүшүндө тараптар дары-дармек менен камсыздоо жаатындагы кызматташуунун негизги багыттарына — улуттук жөнгө салуу тутумун чыңдоо, өмүр үчүн зарыл дары-дармектерге жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сатып алуулардагы ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана жеткирүү чынжырларынын туруктуулугун камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурушту.
Министр сапаттуу дары-дармектерге адилеттүү жана туруктуу жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу саламаттык сактоо тармагындагы мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири экенин жана бул Туруктуу өнүгүү максаттарына, айрыкча «Чың ден соолук жана бакубаттуулук» максатына жетүү менен түздөн-түз байланыштуу экенин баса белгиледи.
Өзүнчө көңүл сатып алуулардагы ачык-айкындуулукка жана коррупциялык тобокелдиктерди алдын алууга бурулду. Каныбек Досмамбетов системалуу өзгөрүүлөрдүн зарылдыгын белгилеп, алар адилетсиз практикаларды четтетүүгө жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдаланууга багытталышы керектигин айтты.
«Мамлекет жыл сайын дары-дармек сатып алууга олуттуу каражаттарды багыттайт, биздин милдет — бул ресурстарды мүмкүн болушунча ачык-айкын жана рационалдуу пайдаланууну камсыз кылуу. Биз сатып алуулар тармагында тартипти катуу орнотууга, системаны адилетсиз практикалардан тазалоого жана туруктуу, чынчыл кызматташтыкты курууга багыт алдык. Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрүбүздүн колдоосу менен бул кызматташтык системалуу жана узак мөөнөттүү мүнөздө болот деп ишенебиз», — деп белгиледи Каныбек Досмамбетов.
Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр кызматташууну мындан ары тереңдетүүгө даяр экенин, анын ичинде эл аралык стандарттарга ылайык сатып алууларды колдоо, жеткирүү чынжырларын башкаруу, санариптик чечимдер, фармакологиялык көзөмөл жана саламаттык сактоо тутумунун институционалдык потенциалын жогорулатуу багыттарында көмөк көрсөтүүнү ырастады.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун жоболорун ишке ашыруу боюнча биргелешкен ишти улантууга макулдашышты. Бул иш конкреттүү, өлчөнө турган натыйжаларга багытталып, дары-дармек коопсуздугун чыңдоого жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылмакчы.
25.12.2025
Кыргызстанда 2026-жылы ажылыкка зыярат кылуучуларга эмдөө иш-чаралары уюштурулду
Санитардык-эпидемиологиялык коопсуздукту камсыз кылуу жана жугуштуу оорулардын жайылышын алдын алуу максатында, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлиги тарабынан 2026-жылы Меккеге ажылык сапарга баруучу жарандарды профилактикалык эмдөөнү жүргүзүү уюштурду.
Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин бекитилген буйругуна ылайык, бардык зыяратчылар менингококк инфекциясына, ошондой эле сезондук сасык тумоого каршы эмдөөдөн өтүшү керек. Бул чаралар эл аралык саламаттыкты сактоо жана санитардык талаптарга жооп берет жана ажылыкка кирүү үчүн милдеттүү талап болуп саналат.
Эмдөөлөр 2025-жылдын 23-декабрынан 30-декабрына чейин республиканын бардык аймактарындагы саламаттык сактоо уюмдарында 1-таблицага ылайык жүргүзүлөт, милдеттүү түрдө алдын ала медициналык кароодон өтүшөт. Эмдөөлөр бардык коопсуздук талаптарына, «муздак чынжырча» стандарттарына жана инфекцияны көзөмөлдөө эрежелерине жооп берет.
1-таблица
2026-жылдагы ажылык сапарга баруучуларга эмдөө жүргүзүлгөн жерлердин тизмеси
| № | Аймактар | Вакцинацияланган жер |
| 1 | Ош облусу жана Ош шаары | №8 ΥМБ Ош областтык жана Ош ш. эмдөө кабинети, Ж.Райымбекова көч. №22 |
| 3 | Жалал-Абад облусу | Манас шаары, Курманбек көчөсү, №13, №2 ҮДТнын эмдөө кабинети |
| 4 | Баткен облусу | Баткен облусунун ҮМБ эмдөө кабинети, Султанмурат көчөсү, Мин башы №14 |
| 5 | Талас облусу | Талас шаары, областык ҮМБ эмдөө кабинети, Бердике Баатыр көчөсү №293 |
| 6 | Ысык-Көл облусу | Каракол шаары, областык ҮМБ, Абдрахманов көчөсү, № 121 |
| 7 | Нарын облусу | Нарын шаары, областык ҮМБ, эмдөө кабинети Качкынов көчөсү №5 |
| 8 | Чуйская аймак | -ЖДПБ Кант шаары, Ысык-Ата району, көч. Иманкулова №6. - ҮДТ Военно-Антоновка, Сокулук району, Фрунзе көчөсү б/н |
| 9 | Бишкек | Бишкек шаары, №5 ҮМБнын эмдөө кабинети, Курманжан Датка көчөсү, №109а |
Бардык катышкан саламаттыкты сактоо уюмдары эмдөө үчүн зарыл болгон вакциналар жана каражаттар менен камсыздалган. Эмдөө аяктагандан кийин ар бир зыяратчы белгиленген үлгүдөгү эмдөө сертификатын алат жана маалымат электрондук эмдөөнү каттоо системасына киргизилет.
Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлиги 2026-жылы ажылыкка барууну пландап жаткан жарандарды белгиленген эмдөө пункттарында өз убагында медициналык кароодон жана эмдөөдөн өтүүгө чакырат. Бул чараларды сактоо зыяратчылардын ден соолугун коргоо жана өлкөгө жугуштуу оорулардын киришинин алдын алуу үчүн абдан маанилүү.