Өсүмдүктөргө аллергия башталган учурда эмне кылуу керек?
23.03.2023 / Просмотров: 1531
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин штаттан сырткаркы педиатры, Б.Н. Ельцин атындагы КОСУнун профессору Шайырбек Сулайманов
Өсүмдүктөргө аллергиянын башталышында – чаңчага аллергиясы бар бейтаптар мурун менен көздүн күйүп кетүүсүнө, фотофобияга, көздүн кычышуусуна жана ооруганына даттанышат.
Аллергиянын оор түрүндө, балдар дем алуунун кысылышына, трахеянын жана бронхтун ооруганына даттанышат. Баланын табити жоголот, кээде жүрөктүн тез кагышынын фонунда жүрөгү ооруйт.
Ар кандай симптоматологияны эске алганда, ата-энелер бала менен эмне болуп жатканын болжолдоо кыйын болушу мүмкүн. Мындай учурда тезинен доктурга көрүнүү керек.
Балдардагы чаңча аллергиясынын алгачкы белгилери вирустук инфекцияга окшош. Баланын мурдунан тунук суюктук агып чыгат, чүчкүрөт, жөтөлөт жана дем алуусу начарлайт.
Оору күчөгөн сайын башка белгилер дагы пайда боло баштайт: конъюнктивит; кабактын шишиги; фотофобия, кычышуу; баш оору; дерматит, тактар түрүндөгү теридеги бүдүрлөр; тамактын кычышуусу, үндүн кысылышы.
Эгерде аллергия катуу түрүндө болсо, анда жүрөктүн катуу кагышы, диарея, жүрөк айлануу, кусуу, жада калса астма белгилери кошулат.
Балдардагы өсүмдүктөргө аллергиянын негизги себеби-былжырлуу челдерде жайгашып, организмдин реакциясын пайда кылган чаңча.
Ар кандай өсүмдүктөр ооруну козгошу мүмкүн, бирок өзгөчө алдер багы, фундук, тал, кайың, клен, эмен, дан өсүмдүктөрү, мугворт, квиноа, плантан, пахта өсүмдүктөрү көп аллергендер болуп эсептелет.
Аллергиясы бар балдарды кантип дарылоо керек?
Балдардын поллинозду дарылоо жаш курагына, өзгөчө белгилерине жана алардын көрүнүшүнүн интенсивдүүлүгүнө жараша болот. Аллергиянын курч түрү дарылар менен гана жок кылынат.
Негизгилери: оозеки (ооз аркылуу) жана (жергиликтүү) 2-3 муундун антигистаминдер; кромандар - аллергорецепторлорду бөгөттөөчү препараттар (кромоглик кислотасынын туундулары); антилейкотриендик агенттер; жергиликтүү жана системалык гормоналдык агенттер - активдүү сезгенүүнү бошотууга жардам берет; вазоконстрикторлор - мурундун бүтүшү үчүн колдонулат, бирок 3-5 күндөн ашык эмес; мурунду жууш үчүн туздуу эритмелер менен ирригациялык терапия жана отурукташкан аллергендерди механикалык тазалоо; Тоскоолдук агенттер мурундун былжыр челине байланып, тунук гель сымал катмарды түзөт, ал аэроаллергендердин жана булгоочу заттардын организмге киришине табигый тосмо катары кызмат кылат.
Дары тандоо ар бир бала үчүн жекече болуп саналат
Диета. Тамак-аш жаңы, жылуу, майдаланган болушу керек. Аллерген азыраак болгон айыл чарба азыктарынан тамактарды даярдоо максатка ылайыктуу. Тамакты күнүнө 5-7 жолу кичине бөлүктөрдө жеп туруу сунушталат.
Чөп ысытмасынын курч формасында туздуу, куурулган, майлуу, таттуу тамактар алынып салынат.
Режим. Козгогуч өсүмдүктөрдүн гүлдөө мезгилинде токойго баруудан, шаардан тышкары саякаттоодон алыс болуу керек; башка климаттык зоналарга барууга болот. Квартирада, кеңседе терезелерди жана эшиктерди ачпашыңыз керек. Терезелериңизди жаап уктаңыз. Эртең менен эрте жана кургак, ысык күндөрү сыртка чыгуу сунушталбайт. Жамгырдан кийин, кечинде жана шамал болбогондо аймакты желдетип туруңуз. Нымдалган кездемени ачык терезеге же эшикке илип койсо болот. Сыртка чыкканда көз айнек тагыныңыз, баш кийим кийиңиз. Көчөдөн кайтып келгенде кийимди алмаштырып, мурундун былжыр челин жана көздү жууп, душка түшүү керек, айрыкча чачты жакшылап жуу керек. Батирди күн сайын нымдуу тазалап туруңуз.
Ден соолукта болуңуз!
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
29.12.2025
Жаңы жылдык майрам жана дем алыш күндөрү саламаттык сактоо уюмдарынын иш тартиби
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги майрам жана дем алыш күндөрүндө саламаттык сактоо уюмдарынын иштөө тартиби тууралуу маалымдайт.
Медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана үзгүлтүксүз көрсөтүлүшүн камсыз кылуу максатында 2025-жылдын 30–31-декабрында республика боюнча бардык медициналык уюмдарда күчөтүлгөн иш тартиби камсыздалат. Бул күндөрү медициналык кызматкерлердин кошумча нөөмөттөрү уюштурулуп, кызматтардын жогорку даярдыгы камсыз кылынат, ошондой эле калкка шашылыш жана тез жардам көрсөтүү үзгүлтүксүз жүргүзүлөт.
2026-жылдын 1-9-январь аралыгында, жаңы жылдык каникул күндөрүндө, саламаттык сактоо уюмдары белгиленген тартипте иштеп, жооптуу кызматкерлердин нөөмөттөрү уюштурулат. Медициналык мекемелерде күнү-түнү тез жардам көрсөтүү камсыздалып, шашылыш дарылоого муктаж бейтаптарды жаткыруу үчүн керебеттердин резерви түзүлөт. Ошондой эле зарыл болгон дары-дармектердин, медициналык буюмдардын, кан компоненттеринин жана алардын резервдеринин жетиштүүлүгү камсыздалат.
Амбулатордук деңгээлде — үй-бүлөлүк медицина борборлорунда, жалпы дарыгердик практика борборлорунда жана үй-бүлөлүк дарыгерлер топторунда — 1–9-январь күндөрү үй-бүлөлүк дарыгердин, үй-бүлөлүк медайымдын жана каттоо бөлүмүнүн нөөмөттөрү 08:00дөн 18:00гө чейин, ал эми дарылоо кабинеттери 14:00гө чейин иштейт.
Тез жардам кызматы Бишкек жана Ош шаарларында, ошондой эле өлкөнүн бардык аймактарында демалышсыз, күнү-түнү иштейт. Мындан тышкары, санитардык авиациянын үзгүлтүксүз иши, санитардык-эпидемиологиялык кызматтын адистеринин жана лабораториялардын нөөмөтү майрамдык жана дем алыш күндөрү да камсыздалат.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги жаңы жылдык майрамдар мезгилинде калкка медициналык жардам толук көлөмдө көрсөтүлөрүн белгилеп, жарандарды зарыл болгон учурда медициналык уюмдарга өз убагында кайрылууга чакырат.
26.12.2025
Дары-дармектерге жеткиликтүүлүк жана ачык-айкын сатып алуулар: КР Саламаттык сактоо министрлиги БУУнун тутумундагы уюмдар менен кызматташуунун артыкчылыктарын талкуулады
2025-жылдын 26-декабрында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов Бириккен Улуттар Уюмунун тутумуна кирген уюмдардын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрүп, анда колдонулуп жаткан Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун алкагында дары-дармек менен камсыздоо маселелери талкууланды.
Талкуунун жүрүшүндө тараптар дары-дармек менен камсыздоо жаатындагы кызматташуунун негизги багыттарына — улуттук жөнгө салуу тутумун чыңдоо, өмүр үчүн зарыл дары-дармектерге жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сатып алуулардагы ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана жеткирүү чынжырларынын туруктуулугун камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурушту.
Министр сапаттуу дары-дармектерге адилеттүү жана туруктуу жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу саламаттык сактоо тармагындагы мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири экенин жана бул Туруктуу өнүгүү максаттарына, айрыкча «Чың ден соолук жана бакубаттуулук» максатына жетүү менен түздөн-түз байланыштуу экенин баса белгиледи.
Өзүнчө көңүл сатып алуулардагы ачык-айкындуулукка жана коррупциялык тобокелдиктерди алдын алууга бурулду. Каныбек Досмамбетов системалуу өзгөрүүлөрдүн зарылдыгын белгилеп, алар адилетсиз практикаларды четтетүүгө жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдаланууга багытталышы керектигин айтты.
«Мамлекет жыл сайын дары-дармек сатып алууга олуттуу каражаттарды багыттайт, биздин милдет — бул ресурстарды мүмкүн болушунча ачык-айкын жана рационалдуу пайдаланууну камсыз кылуу. Биз сатып алуулар тармагында тартипти катуу орнотууга, системаны адилетсиз практикалардан тазалоого жана туруктуу, чынчыл кызматташтыкты курууга багыт алдык. Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрүбүздүн колдоосу менен бул кызматташтык системалуу жана узак мөөнөттүү мүнөздө болот деп ишенебиз», — деп белгиледи Каныбек Досмамбетов.
Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр кызматташууну мындан ары тереңдетүүгө даяр экенин, анын ичинде эл аралык стандарттарга ылайык сатып алууларды колдоо, жеткирүү чынжырларын башкаруу, санариптик чечимдер, фармакологиялык көзөмөл жана саламаттык сактоо тутумунун институционалдык потенциалын жогорулатуу багыттарында көмөк көрсөтүүнү ырастады.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун жоболорун ишке ашыруу боюнча биргелешкен ишти улантууга макулдашышты. Бул иш конкреттүү, өлчөнө турган натыйжаларга багытталып, дары-дармек коопсуздугун чыңдоого жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылмакчы.
25.12.2025
Медициналык 083 формадагы маалымкат алуудагы кезектер боюнча маалымат
Айдоочулук күбөлүк алуу же алмаштыруу үчүн зарыл болгон 083 формадагы медициналык маалымкатты алуу учурунда Үй-бүлөлүк медицина борборлорунда адамдардын топтолушу тууралуу жарандардын кайрылууларына жана социалдык тармактардагы билдирүүлөргө байланыштуу Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги учурдагы кырдаал боюнча түшүндүрмө берип, жарандарды медициналык уюмдардагы убактылуу жогорулаган жүккө түшүнүү менен мамиле кылууга чакырат.
Үй-бүлөлүк медицина борборлорунун жетекчилеринин маалыматына ылайык, акыркы апталарда жарандардын дал ушул 083 формадагы медициналык маалымкат боюнча кайрылуулары кескин көбөйгөн. Мурда мындай маалымкат алуу үчүн күнүнө орто эсеп менен 15–20 адам кайрылса, учурда кайрылуулар кыйла өсүп, айрым медициналык уюмдарда кезектердин жаралышына алып келди. Эгер сентябрь айында республика боюнча орто эсеп менен күнүнө 500гө жакын 083 формадагы медициналык маалымкат берилсе, декабрь айында бул көрсөткүч суткасына 3 миңге чейин жетип, Үй-бүлөлүк медицина борборлоруна түшкөн жүк дээрлик алты эсеге көбөйгөнүн көрсөтүүдө.
Ошол эле учурда Саламаттык сактоо министрлиги медициналык маалымкаттарды берүү штаттык режимде жүргүзүлүп жатканын, медициналык кызматкерлер кабыл алуудан баш тартпаганын жана кайрылган бардык жарандар белгиленген кезек тартибине ылайык кабыл алынып жатканын баса белгилейт.