Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматына ылайык, эхинококкоз дүйнөлүк көйгөй бойдон калууда. Дүйнөдө жыл сайын эхинококкоздун жарым миллион жаңы учуру катталат. Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин расмий статистикасына ылайык, эхинококкоз оорусу акыркы жылдары туруктуу жогору бойдон калууда. Республикада жыл сайын 1000ге жакын киста жана 200 альвеолярдык эхинококкоз учуру катталат.

Эхинококкоз оорусунун узак мөөнөттүү динамикасын талдоодо республика боюнча 2012-жылга салыштырмалуу 2022-жылы оорунун 1,3 эсеге өскөндүгү байкалат.

Эхинококкоз эң оор инвазиялардын бири болуп саналат, аны дарылоо өз убагында жүргүзүлбөсө, хирургиялык жол менен гана дарыланарын билишибиз керек. Ошол эле учурда хирургиялык операциядан кийин бейтаптардын 35%ында татаалдашуу байкалат жана көп учурда бул оору өлүмгө алып келиши мүмкүн.

Адамдын эхинококкоз инфекциясы эхинококкоз менен ооруган иттердин, жапайы жырткычтардын (түлкү, чөөлөр) заңы менен бирге организмге эхинококкоздун жумурткалары киргенде пайда болот. Эхинококк жумурткалары жырткыч жаныбарлардын заңы менен: жерге, сууга, жашылча-жемиштерге, жалпысынан сырткы чөйрөдөгү заң тийген нерселерге түшөт. Адамга кир кол аркылуу жугузууда негизги ролду эхинококкоз менен ооруган ит менен байланыш (80%) ойнойт, анын жүнүндө жана тилинде эхинококкоздун жумурткалары кездешет. Эхинококкозду чийки жашылчаларды, жапайы мөмө-жемиштерди, иттердин же жапайы жырткычтардын заңы менен булганган чөптөрдү тамак-ашка колдонгондон, ошондой эле эхинококкоз жумурткалары менен булганган табигый суу сактагычтардан суу ичкенден жуктуруп алуу мүмкүн.

Эхинококкоздун алдын алуу жеке гигиена эрежелерин сактоодон көз каранды:

• жаныбарларды сылагандан кийин тамак-ашка жумуртка түшпөш үчүн колуңузду жакшылап жууңуз
• жуулбаган жашылчаларды, жапайы мөмөлөрдү жебеңиз
• жашылчаларды жана чөптөрдү жакшылап жууп, андан кийин кайнак суу менен чайкап коюу керек
• балдардын жаныбарлар менен тыгыз байланышын чектөө
• жалпы эрежелерден тышкары, иттер менен мамиле кылууда өзгөчө этият болуу керек.

Эхинококкоздун алдын алууда жаныбарларды ветеринардык көзөмөлгө алуу, атап айтканда, жаныбарларды, өзгөчө кароол жана кызматтык иттерди дайыма профилактикалык дегельминтизациялоо маанилүү роль ойнойт.

Эгерде үйүңүздө ит кармасаңыз, анда аны ветеринарга көрсөтүүнү адатка айлантыңыз. Бул сизди жана сиздин балдарыңызды көптөгөн оорулардан, анын ичинде эхинококкоздон коргойт.

Ден соолукта болуп, оорубаныз!!!

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги 2023-жылдын 15-16-февралында Австрияда өткөн адам папилломавирусуна (АПВ) каршы эмдөө боюнча жыйынга катышты.

Бул жыйынга саламаттыкты сактоо министрликтеринин өкүлдөрү, Улуттук эмдөө программаларынын жетекчилери, АПВ вакциналарын киргизген өлкөлөрдүн иммунизациялоо боюнча Илимий-техникалык консультациялык топторунун төрагалары катышууда. КеңешмеДССУнун Европа регионалдык бюросунун, ДССУнун Штаб-квартирасынын жана АКШнын Ооруларды көзөмөлдөө жана алдын алуу борборлорунун эксперттери тарабынан уюштурулган.

АПВга каршы эмдөөнү ийгиликтүү киргизген өлкөлөрдүн бири катары Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги өзүнүн тажрыйбасы менен бөлүштү.

Бул кеңешменин максаты адам папилломавирусуна каршы эмдөөнү киргизген өлкөлөр ортосунда тажрыйба алмашуу болуп саналат.

Негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр киргизилген:

• АПВ вакцинациясын ишке ашыруудагы жетишкендиктерди талкуулоо;
• АПВга каршы эмдөөнүн кыскартылган схемасы боюнча ДССУнун жаңыланган сунуштарын карап чыгуу;
• Улуттук сунуштарды иштеп чыгууну талкуулоо;
• АПВга каршы эмдөө программаларын күчөтүүдө ДССУ тарабынан андан ары колдоо көрсөтүү үчүн өлкөлөрдүн муктаждыктарын аныктоо.

Эскерте кетсек, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги 11 жаштагы кыздар арасында АПВга каршы эмдөөнү Кыргыз Республикасынын Профилактикалык эмдөө календарынын алкагында киргизген.

2023-жылдын 15-февралына карата 163 823 өспүрүм кыздар эмдөөдөн өткөн, бул максаттуу топтун 68%ын түзөт.

Бүгүн, 15-февралда саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова USAIDдин администраторунун орун басары Изобель Коулман менен жолугушту. Жолугушууда тараптар кургак учук, COVID-19, АИВ/ЖИКС менен күрөшүү жана жалпы саламаттык сактоо системасын чыңдоо боюнча биргелешкен демилгелерди талкуулашты.

Жолугушуунун жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Агенттикке Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо тутумуна көрсөтүп келген туруктуу жардамы жана колдоосу үчүн өзгөчө ыраазычылык билдирип,Кыргызстандын саламаттык сактоо системасын чыңдоо үчүн биргелешкен долбоорлорду ийгиликтүү ишке ашырууда министрликтин кызматташуу принциптерине мындан ары да берилгендигин далилдөө ниетине ишендирди. «Сиздин иш сапарыңыздын алкагында биздин ортобуздагы саламаттык сактоо тармагындагы кызматташуу жаңы дем-күч алып, өз ара урматтоонун жана өз ара пайдалуу өнөктөштүктүн негизинде ийгиликтүү жана ырааттуу өнүгүп, чыңдалат деп ишенебиз», - деди министр Гүлнара Баатырова.

USAIDдин администраторунун орун басары Изобель Коулман саламаттык сактоо USAIDдин бүткүл дүйнө боюнча жана Кыргыз Республикасындагы артыкчылыктуу багыты экенин белгиледи. Ал бул жааттагы жемиштүү кызматташтык үчүн министрге жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө ыраазычылык билдирди.

Коулман айым ошондой эле USAID жаңы коркунучтардын жана жугуштуу оорулардын чыгышынын тобокелдиктерин азайтуу жана алардын кесепеттери менен күрөшүү үчүн бөлүнгөн каражатка жараша Кыргыз Республикасына 4 миллион доллар кошумча каржылоону пландаштырып жатканын билдирди. Бул каржылоо Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо тутумун чыңдоого жана коомдук саламаттык сактоо тармагындагы өзгөчө кырдаалдарга чара көрүү даярдыгын жогорулатууга жумшалат.

USAIDдин администраторунун орун басары Изобель Коулман Кыргыз Республикасына Борбордук Азияга болгон иш сапарынын алкагында келди. Сапардын жүрүшүндө ал өкмөт өкүлдөрү, ишкерлер, жарандык коомдун лидерлери жана массалык маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү менен жолугуп, ар түрлүү тармактардагы, анын ичинде саламаттык сактоо тармагындагы учурдагы жетишкендиктерди жана көйгөйлөрдү талкуулайт.

2023-жылы 13-февралда Бишкекте Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун Европа регионалдык бюросунун өлкөлүк кеңсесинин техникалык колдоосу менен Кыргызстанда COVID-19га каршы эмдөө маселелери боюнча эл аралык уюмдардын өкүлдөрү менен Саламаттыкты сактоо министрлигинин координациялык кеңешмеси болуп өттү.

Бул жолугушуунун максаты - учурдагы кырдаалды талкуулоо жана 2023-жылга Эмдөөнүн улуттук планын адаптациялоо боюнча чечим кабыл алуу.

Жыйынга Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин, Республикалык иммунопрофилактика борборунун, Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун, Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин өкүлдөрү, ошондой эле ДССУ, ЮНИСЕФ, ЮСАИД, Улуттук Кызыл Жарым Ай Коомунун өкүлдөрү катышты. 

Жолугушуунун жүрүшүндө дүйнөдөгү жана Кыргызстандагы коронавирустун эпидемиологиялык абалы, эмдөөнүн учурдагы абалы, ошондой эле эл аралык өнөктөштөрдүн COVID-19га каршы эмдөөнү жайылтуу боюнча Улуттук планды ишке ашырууга кошкон салымы тууралуу маалымат берилди. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн өкүлү COVID-19га каршы эмдөөгө артыкчылык берүү боюнча жаңыланган сунуштарды берди.

Өз сөзүндө КР Саламаттыкты сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо, медициналык жана фармацевтикалык кызматтарды лицензиялоо башкармалыгынын башчысы Зыйнат Бейшебаева калктын ден соолугун коргоодо жана COVID-19га каршы эмдөө жүргүзүүдө техникалык жардам көрсөткөндүгү жана жемиштүү кызматташтык үчүн ыраазычылык билдирди. Ал ошондой эле, өнөктөштөр менен болгон бүгүнкү жолугушуунун 2023-жылга карата COVID-19га каршы эмдөөнү жайылтуу боюнча Улуттук планды андан ары ишке ашыруу жана адаптациялоо үчүн маанилүүлүгүн белгиледи.

Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин маалыматына ылайык, 2023-жылдын 6-жумасында 6-февралдан 12-февралга чейин республикада курч респиратордук вирустук инфекциялардын жана сасык тумоонун 6966 учуру катталып, эпидсезондун башталышынан бери жалпы 191 224 учур аныкталган. 

46-жумадан тартып оорунун өсүшү байкалып, эң жогорку көрсөткүч 50-жумага туш келген.

Өткөн жумага салыштырмалуу, 2023-жылдын 6-аптасында оорунун көрсөткүчү 100 000 адамга 100,3 болуп, +9,5%га өскөн.

Сасык тумоонун жана курч респиратордук вирустук инфекциялардын төмөнкү температуралык шартка туруктуулугун эске алуу менен (октябрдан мартка чейинки мезгил) калк арасында оорунун жайылышына күн сайын мониторинг жүргүзүү улантылууда.

Курч респиратордук вирустук инфекцияга чалдыккан адам, эгерде жөнөкөй алдын алуу эрежелери сакталбаса, курч респиратордук вирустук инфекциялардын башка түрлөрүн жуктуруп алышы мүмкүн, ошондуктан:

• беткап режимин жана социалдык аралыкты сактоо;
• дем алуу органдарынын гигиенасын сактоо - жөтөлгөндө жана чүчкүргөндө оозду жана мурунду жабуу;
• катуу үшүп калуудан сактануу
• өзүн жаман сезген, жогорку температура жана башка сасык тумоонукуна окшош белгилери байкалганда дароо обочолонуу;
•  санитардык-гигиеналык чараларды сактоо (колдун тазалыгы, жайларды үзгүлтүксүз желдетүү, нымдуу тазалоо ж.б.у.с.)
• балдарда сасык тумоонун белгилери  байкалаар замат дарыгерге кайрылуу, үй шартында дарылоодон алыс болуу
• танкы физикалык көнүгүүлөрдү жасоо

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 25-январындагы №39 Токтому менен “Кадрлардын резервин түзүүнүн жана саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилерин дайындоонун тартиби жана шарттары жөнүндө жобо” бекитилген.

Жобо кадрлардын резервин түзүү, ошондой эле аларды тандоонун туруктуу жана натыйжалуу системасын киргизүү аркылуу саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилеринин жогорку профессионалдуу курамын түзүү максатында иштелип чыккан.

Документ саламаттык сактоо уюмунун жетекчисинин кызмат ордуна талапкерлерге коюлуучу талаптарды, кадрдык резервди түзүүнүн тартибин жана шарттарын, саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилерин дайындоодо жетекчилерди тандоонун жана жергиликтүү бийлик органдары менен өз ара аракеттенүүнүн жол-жоболорун аныктайт.

Белгилей кетсек, саламаттык сактоо системасындагы уюмдарды сапаттуу жана натыйжалуу башкаруунун шарты саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилеринин компетенттүүлүгү жана кесипкөйлүгү болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги Компетенттердин каталогун (Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин 2022-жылдын 25-апрелиндеги № 508 буйругу) бекиткен, анда заманбап лидер үчүн зарыл болгон билимдердин, көндүмдөрдүн жана тажрыйбалардын спектри аныкталган. Кошумча кесиптик билим берүүнүн алкагында С.Б.Данияров актындагы Кыргыз мамлекеттик кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатуу институтунда «Саламаттык сактоону башкаруу» квалификациясы боюнча кесиптик кайра даярдоо программасын ишке ашыруу башталды.

Кадрлардын резервин түзүүнүн жана саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилерин дайындоонун тартиби жана шарттары жөнүндө жобо Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан «Саламаттык сактоону өнүктүрүү боюнча кечиктирилгис чаралар жана Кыргыз Республикасындагы калктын жашоо-турмушунун жана ден соолугунун сапатын жакшыртуу» жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыгын аткаруу максатында. Швейцариянын өнүктүрүү жана кызматташтык боюнча агенттигинин/ AОЗ - Фаза II «Ден соолукту башкаруу системасын чыңдоо» долбоорунун техникалык жардамы менен иштелип чыккан.

2023-жылдын 10-февралында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинде медициналык билим берүү уюмдарынын клиникалык базалар менен өз ара аракеттенүүсүн жакшыртуу боюнча кеңешме болуп өттү.

Бул жолугушуу Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин медициналык кадрларды сапаттуу даярдоо үчүн билим берүү уюмдарынын клиникалык база менен өз ара аракеттенүүсүн жакшыртуу боюнча буйругун аткаруу максатында уюштурулду.

Жыйын КР Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырованын, ректорлордун жана менчигинин түрүнө карабастан медициналык билим берүү уюмдарынын өкүлдөрүнүн катышуусунда өттү.

Жолугушуунун жүрүшүндө Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясынын жана Эл аралык жогорку медицина мектебинин ректорлору мамлекеттик саламаттык сактоо уюмдарында клиникалык базаларды уюштуруу боюнча өздөрүнүн мыкты тажрыйбалары менен тааныштырышты. Ошондой эле студенттик практиканын деңгээлин жогорулатуу боюнча бир топ иштер жасалып жатканы, бирок бүгүнкү күндө ооруканалардын материалдык-техникалык жактан начар жабдылышы сыяктуу көйгөйлөр бар экендиги айтылды. Буга байланыштуу клиникалык базалар менен окуу жайларынын биргелешкен ишинин жакшы тажрыйбасы катары ар бир билим берүү уюмуна клиникалык базаларды оңдоого жана жабдууга көмөк көрсөтүү сунушталды.

Жолугушууда министр мыкты адисти даярдоодо жакшы жабдылган клиникалык базалардын мааниси чоң экенин белгиледи. «Албетте, медициналык билим берүү уюмдарында окуу кабинеттери же борборлор бар, бирок келечектеги дарыгердин практикалык көндүмдөрү жана бейтап менен баарлашуусу студент үчүн абдан маанилүү», - дейт Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова.

Кеңешменин жыйынтыгында көтөрүлгөн маселелерди мындан ары изилдөө үчүн жумушчу топ түзүү чечими кабыл алынды.

Республикада 23 медициналык университет (6 мамлекеттик жана 17 жеке менчик) жана 27 медициналык колледж (14 мамлекеттик, 13 жеке менчик) бар экенин жана райондук саламаттыкты сактоо уюмдары студенттерге практикалык көндүмдөрдү үйрөтүү үчүн клиникалык база боло аларын эске салабыз.

КР Саламаттык сактоо министрлиги үчүнчү деңгээлдеги дарылоо уюмдарынан – нейрохирург, травматолог, реаниматолог, анестезиолог, кан тамыр хирургунан, жалпы профилдеги хирургдан турган жогорку квалификациялуу адистерди топтоду. Дарыгерлер КР Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин мобилдик госпиталында медициналык жардам көрсөтүшөт.

Министр Гүлнара Баатырова Кыргызстандын медицина кызматкерлери жаратылыш кырсыгынын кесепетинен каза болгон жарандар үчүн боордош түрк эли менен бирге чын жүрөктөн аза күтөрүн белгиледи. «Түркия биз жардамга муктаж болгондо ар дайым жардам колун сунуп келет, биз дагы боордошторубуз үчүн ушундай оор мезгилде аларды колдоого милдеттүүбүз. Андыктан дарыгерлер тобу Түркиянын жабыр тарткан аймактарына барып, жабыркагандарга медициналык жардам көрсөтөт», - деди министр.

Дарыгерлер өзгөчө кырдаалдарда медициналык жардам көрсөтүү үчүн зарыл болгон дары-дармек каражаттары жана тигүүчү-таңуучу материалдар менен камсыз болушат. Ошондой эле дары-дармек жана медициналык каражаттар түрүндөгү гуманитардык жүк жөнөтүлөт.

Мындан тышкары, медициналык кызматкерлер Түркиядагы жер титирөөдөн жабыркагандарга бир күндүк эмгек акысын которот.

Бүгүн, 2023-жылдын 10-февралында, министр Гүлнара Баатырова жетектеген Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин борбордук аппаратынын кызматкерлери В гепатитине экспресс-тесттен өтүштү. Андан ары анализдин жыйынтыгы терс болсо, кызматкерлер жашаган жери боюнча Үй-бүлөлүк дарыгерлер борборлорунун эмдөө бөлмөлөрүнөн вакцина ала алышат.

"Дарыгерлер өздөрү эмдөөдөн өтүү менен бардык жарандарга үлгү болушу керек. Бүткүл дүйнөдө эмдөө гепатитке каршы күрөшүүдө далилденген жана эффективдүү чара болуп саналат. Калк үчүн бекер эмдөөдөн өтүү мүмкүнчүлүгүн киргизүү аркылуу биз гепатит В менен ооругандардын азайышына жетишебиз деп ишенебиз», - деди КР Саламаттыкты сактоо министри Гүлнара Баатырова.

Вирустук гепатит В – боорду жабыркатуучу цирроз жана боор рагы сыяктуу өтүшүп кетүүлөргө алып келүүчү кеңири таралган жана коркунучтуу жугуштуу оору.

Эске салсак, Кыргызстанда вирустук "В" гепатитине каршы бойго жеткен калкты эмдөө жүрүп жатат, анын алкагында 23-65 жаштагы Кыргыз Республикасынын бардык жарандары жашаган жери боюнча ҮМБ/ЖДПБда акысыз эмдөөдөн өтө алышат.

Эмдөө алдында В гепатитинин бар-жогуна акысыз экспресс-тестирлөө жүргүзүлөт. Эгерде натыйжасы терс болсо, В гепатитине каршы вакцина 0-1-6 схемасы боюнча үч жолу жүргүзүлөт:

• биринчи доза - эмдөө күнү

• экинчи доза 1 айдан кийин 

• үчүнчү доза 6 айдан кийин сайылат.

"В" гепатитине каршы эмдөө сиздин ден соолугуңузду коргойт жана боор оорусунун өтүшүп кетүүсүн алдын алууга жардам берет!

Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин маалыматына ылайык, 2022-жылы республика боюнча ишкердик кылган 5700 субъектке текшерүүлөр жүргүзүлгөн, анын 5143ү пландуу, 557си пландан тышкаркы, жарандардан түшкөн арыздардын негизиндеги текшерүүлөр 

Текшерүүнүн жыйынтыгы менен 4160 объектиде санитардык-эпидемиологиялык нормалардын бузулушу аныкталып, анын ичинен 2394 объектиге мыйзам бузуу протоколу түзүлүп, жалпысынан 12 064 500 сомго административдик айып салынган.

Текшерүүлөрдүн жыйынтыгында 2321 санитардык эскертүү кагазы берилген. Мыйзам бузуулар жоюлганга чейин 28 ишкердик жүргүзүүчү субъектилердин ишмердүүлүгү токтотулган. 14 материал укук коргоо органдарына өткөрүлүп берилди.

Бүгүн, 8-февралда Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова Индиянын Кыргызстандагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси Арун Кумар Чаттерджи мырза менен жолугушту. 
Гүлнара Баатырова эң оболу Арун Кумар Чаттерджиге бул кызматтагы эмгеги жана эки элдин ортосундагы достук мамиленин орношуна кошкон салымы үчүн ыраазычылык билдирди.
Тараптар кызматташуунун бир катар маселелерин талкуулашты. Улуттук кардиология жана терапия борборунун алдындагы Кыргыз-Индия тоо биомедициналык илимий борборунун мындан аркы эффективдүү иштеши, калктын саламаттыгын чыңдоо боюнча биргелешкен илимий программанын 3-фазасын ишке киргизүү жолугушуунун негизги маселеси болду.
Мындан тышкары, министр Элчиден Кыргызстандын жарандары үчүн Индиянын клиникаларында жогорку технологиялык дарыланууга квота берүү мүмкүнчүлүгүн карап көрүүнү өтүндү.
Элчи мырза Индия Кыргызстандын жарандары үчүн квота бөлүү маселесин кароого даяр экенин билдирди.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар телемедицина, медициналык билим берүү, фармацевтика ж.б. өнүктүрүү тармагында мындан аркы жемиштүү эки тараптуу кызматташуу ниетин билдиришти.

2023-жылдын 8-февралында Президенттин жана Министрлер Кабинетинин чечимдерин экспертизалоо бөлүмүнүн башчысы Жетиген Бакиров Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин борбордук аппаратына санариптик өнүктүрүү боюнча министрдин жаңы орун басарын тапшырды.
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин буйругуна ылайык, Бакыт Жангазиев министрдин орун басары болуп дайындалды.
Шериева Нурийла Жапаровна ээлеген кызматынан бошотулду. Себеби: Министрдин сунушу.

Бүгүн, 2023-жылдын 8-февралында, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова Түркия Республикасынын Кыргыз Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси Ахмет Садык Доган мырза менен жолугушту.

Министр өз сөзүндө КР Саламаттык сактоо министрлиги жер титирөөдөн жабыркагандарга медициналык, дары-дармек жана медициналык буюмдар жактан жардам көрсөтүүгө даяр экенин белгиледи. «Түркиядагы көп сандаган адам курмандыктарына алып келген ири табигый кырсык ар бирибиздин жүрөгүбүздү тилип өттү. Кыргызстандын медицина кызматкерлери жаратылыш кырсыгынын кесепетинен каза болгон жарандар үчүн боордош түрк эли менен бирге чын жүрөктөн аза күтүшөт. Медициналык жардам керек болсо, кыргыз тараптан дарыгерлер тобу түзүлүп, аларды Түркиянын жабыркаган аймактарына жөнөтүүгө даярбыз», - деди Гүлнара Баатырова.

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова Түркия Республикасынын Саламаттык сактоо министри Фахреттин Кожа мырзага 2023-жылдын 6-февралында Түркияда болгон жер титирөөнүн кесепетиндеги көптөгөн курмандыктарга жана кыйроолорго байланыштуу көңүл айтты.

«Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин атынан жана жеке өзүмдүн атымдан каза болгондордун жакындарына жана тууган-уругуна терең кайгыруу менен көңүл айтам жана жабыркагандардын тезирээк сакайып кетишин каалайм», - деди министр.

Ысык-Көл облустук бириккен ооруканасынын төрөт бөлүмүндө энелердин, перинаталдык жана ымыркайлардын өлүмүн азайтуу боюнча республикалык комиссиянын отурумунун чечимин ишке ашыруу максатында медициналык адистердин потенциалын жогорулатуу боюнча окутуулар жүрүп жатат.

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин буйругуна ылайык, 2023-жылдын 6-февралынан 10-февралына чейин Кыргыз мамлекеттик медициналык кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатуу институтунун «Инфекциялык көзөмөл курсу менен коомдук саламаттыкты сактоо» кафедрасынын колдоосу менен акушер-гинекологдор, реаниматологдор, неонатологдор менен биргеликте жеринде практикалык жардамдар жана окутуулар өткөрүлүүдө.

Кош бойлуу аялдарга, төрөт учурундагы аялдарга жана жаңы төрөлгөн ымыркайларга инфекциялык көзөмөлдүн бардык талаптарын сактоо менен сапаттуу, өз убагында жана коопсуз медициналык жардам көрсөтүү үчүн мультидисциплинардык мамилени жана эпидемиологдордун, бактериологдордун жана клиницисттердин өз ара аракеттенүүсүн түзүүгө өзгөчө басым жасалат.

6 февраля 2023 года в конференц-зале КГМА состоялась итоговая коллегия Министерства здравоохранения КР, где были подведены итоги работы ведомства за 2022 год и планах на 2023 год. 
Коллегия прошла с участием Заместителя Председателя Кабинета Министров КР Эдиля Байсалова, депутатов Жогорку Кенеша КР, членов коллегии и руководителей организаций здравоохранения республики. Заместитель министра Улан Садыков в своем докладе рассказал об итогах работы ведомства, а также остановился на статистических показателях по основным заболеваниям.
На заседании коллегии было заявлено, что по итогам 2022 года по республике показатель общей смертности населения по сравнению с предыдущим годом снизился на 1,4%. Показатель материнской смертности снизился на 23,4% по сравнению с 2021 годом, показатель младенческой смертности снизился на 7,1%. 
В структуре причин смертности населения, как и в предыдущие годы первое место занимают болезни системы кровообращения – 51,1% (в 2021 г. – 51,1%), второе - новообразования – 10,3% (в 2021 г. - 10,2%), третье - внешние причины смерти – 7,1% (в 2021 г.– 7,3%), четвертое -  болезни органов пищеварения – 5,4% (в 2021 г. – 5,3%) и пятое - болезни органов дыхания – 4,4% (в 2021 г. – 4,4%).
По итогам доклада было отмечено, что не все мероприятия Минздрава КР по исполнению планов нормативно-правовых актов и национальных Программ по итогам 2022 года выполнены, и обеспечить в течение 2023 года исполнение всех пунктов Программы Правительства Кыргызской Республики на 2019-2030 годы по охране здоровья и развитию системы здравоохранения, пересмотреть также план действий Программы на 2024-2030 годы. По итогам заседания даны ряд поручений по улучшению качества медицинских услуг. 
Кроме того, решением коллегии ряд руководителей организаций здравоохранения республики получили административные меры взыскания. Так, в целях выполнения п. 4.3 Положения об Ошском межрегиональном онкологическом центре, утвержденного приказом МЗ КР от 28 апреля 2006 года № 221, освобожден от занимаемой должности директор Ошского межрегионального онкологического центра Молдоев М. И.; 
за допущенные недостатки в работе освобожден от занимаемой должности директор Ошского городского Центра семейной медицины Зупаров Ж.Б.; 
за указанные недостатки в работе, отдельные недостатки в ведении кадрового дела в соответствии с ТК Кыргызской Республики объявить замечание координатору здравоохранения Ошской области и города Ош Абдурахманову Ш.Т.; 
за недостаточный контроль запуска системы Инфодокс объявить замечание директору Ошской стомклиники Тороканову Т.Т.;
за выявленные недостатки в работе освободить от занимаемой должности директора ЦСМ №10 г.Бишкек Назиралиева Р.Т.; 
На основании обращения коллектива больницы Скорой медицинской помощи г.Бишкек был создана комиссия, которая провела разбор и подтвердила все факты, изложенные в заявлении, в связи с чем принято решение рассмотреть Абасканова Н.Д. на соответствие занимаемой должности.

Департамент профилактики заболеваний и государственного санитарно-эпидемиологического надзора сообщает, что на 05 неделе с 30.01 по 06.02. 2023 года по республике зарегистрировано 6377 случаев ОРВИ и гриппа, всего с начала эпид сезона 184 600 случая. С 46 недели года отмечался постепенный рост заболеваемости с пиком на 50 неделе
года. По сравнению с предыдущей неделей на 05 неделе 2023 г. заболеваемость на 100 тысяч населения составил 91,6, отмечается повышение на +6,4%.

Все школы города с 30.01.2023 года обучаются в обычном режиме.

Ежедневный мониторинг заболеваемости населения республики продолжается.

Для профилактики гриппа, гриппоподобных заболеваний и коронавируса необходимо соблюдать правила:

— соблюдение масочного режима и социального дистанцирования;

— соблюдение респираторной гигиены

— прикрытие рта и носа при кашле и чихании салфетками с их последующим, надлежащим удалением;

— избегать переохлаждений и перегреваний организма;

-своевременная самоизоляция людей, почувствовавших себя нездоровыми, с высокой температурой и другими симптомами гриппа;

— соблюдение санитарно-гигиенических мер (гигиена рук, регулярное проветривание помещений, влажная уборка и др.)

— в случае появления у ребенка симптомов ОРВИ – обратиться за помощью к врачу;

-делать утреннюю гимнастику и заниматься физкультурой.

Дары-дармек жана медициналык буюмдар департаментинин маалыматы боюнча, 2023-жылдын январын айында аллергиялык реакциянын дароо пайда болчу түрү – анафилактикалык шоктун 9 учуру тууралуу билдирүү келип түшкөн, алардын бири өлүмгө алып келген. Анализ ар кайсы өндүрүүчүлөрдүн (Индия, Өзбекстан, Улуу Британия, Кытай, Египет, Түркия, Россия) дары-каражатына (цефтриаксон) реакциялар болгонун көрсөттү.

Маалыматтар көрсөткөндөй, 5 учурда кыйыр таасирдары-дармектерди үй шартында, медайымды үйгө чакыртып, кошунага сайдырып б.а. анамнез албастан, лабораториялык анализдерди тапшырбастан, медициналык кызматкерлеринин көзөмөлүсүз колдонуудан улам келип чыккан.

Эксперттер анафилактикалык шоктун көбөйүү тенденциясы байкалып жатканын белгилеп, ал антибактериалдык дарыларды көзөмөлсүз, рационалдуу эмес колдонуунун натыйжасы болушу мүмкүн дешет. Анафилактикалык шоктун өнүгүү ылдамдыгын жана дары-дармек жана аллергологиялык анамнезди көңүл тышында калтыруу фактыларын эске алуу менен дары-каражатын ийне аркылуу саюу дарыгердин көзөмөлү астында  жана саламаттыкты сактоо уюмдарынын дарылоо бөлмөлөрүндө гана жүргүзүлүшү керек! Амбулатордук негизде дарыланган бейтаптарга антибиотикалык каражаттардын таблетка түрүн колдонуу сунушталат. Анафилактикалык шок түрүндөгү терс реакциялардын жогорку жыштыгына, оордугуна жана өнүгүү ылдамдыгына көңүл буруу зарыл. Антибактериалдык препараттар дарыгердин рецепти менен гана сатылышы керек!

Өз алдынча дарыланбаңыз!

Дары-дармек жана медициналык буюмдар департаменти кандай гана болбосун шектүү терс таасирлер жөнүндө Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу Дары-дармек жана медициналык буюмдар департаментине билдирүүгө чакырат.

2023-жылдын 2-февралында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинде министр Гүлнара Баатырованын төрагалыгы алдында энелердин өлүмүн азайтуу боюнча республикалык комиссиянын отуруму болуп, анда Чүй облусундагы Ысык-Ата Жалпы дарыгерлик практика борборунун төрөт бөлүмүндөгү 19 жаштагы келиндин төрөт учурунда каза болгон окуясы каралды.

Бул иш боюнча иликтөөнүн жыйынтыгы менен Саламаттык сактоо министрлигинин Медициналык жардамды уюштуруу жана дары саясаты башкармалыгынын башкы адиси Раиса Асылбашева тааныштырды. Ал Чүй облусунун Ысык-Ата районунун 19 жаштагы тургунуна медициналык жардам көрсөтүүдөгү кемчиликтерге токтолду. Жаңы көз жарган эненин өлүмү полиоргандык жетишсиздиктин натыйжасында сепсистин өнүгүшүнөн болгон деген тыянактарды айтты. Соттук-медициналык экспертизанын жана гистологиялык экспертизанын жыйынтыгы чыга элек болгондуктан, мындай корутунду берилген медициналык документтердин негизинде чыгарылган.

Жыйындын жүрүшүндө КР Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова эне менен баланын ден соолугун коргоо саламаттыкты сактоо тармагынын ишинде ар дайым артыкчылыктуу багыт болуп келгендигин жана боло берээрин белгиледи. «Жаш эненин өлүмү анын үй-бүлөсү үчүн дагы, биз үчүн дагы чоң трагедия. Эмне үчүн биринчи баскычтан баштап, үчүнчү деңгээлге чейин биз, дарыгерлер, анын абалын көз жаздымда калтырдык? Мындай абал райондун эки саламаттык сактоо уюмунун ортосунда макулдашылбаган аракеттер болгондугун, райондук ЖДПБ тарабынан тийиштуу көзөмөл жок экендигин айгинелейт. Ар бир бейтаптын, ар бир эне жана баланын өмүрү үчүн биз акырына чейин күрөшүшүбүз керек. Бардык кемчиликтер үчүн күнөөлүүлөр тиешелүү жазасын алышы керек», - деди Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Гүлнара Баатырова.

Отурумдун жыйынтыгында ыкчам акушердик жардамды сапаттуу көрсөтүү боюнча саламаттыкты сактоо уюмдарынын иш-аракеттерин жетиштүү координация жасабагандыгы үчүн Чүй облусунун саламаттык сактоо боюнча координатору Б.К.Мамытовага сөгүш жарыяланды;

Эненин өлүмүнө алып келген ыкчам акушердик жардам көрсөтүүнү начар уюштургандыгы үчүн Ысык-Ата райондук ЖДПБнын директору Мукаева Р.М., директордун орун басары Сабырова Н.Э., ЖДПБнын төрөт бөлүмүнүн башчысынын м.а. Бегалиева А.Н.; Санавиация тармагындагы функционалдык милдеттерин талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн (санавиациянын линиясы аркылуу чыгуудан баш тарткандыгы үчүн) №1 төрөт үйүнүн акушер-гинекологу А.М.Маматалиев ээлеген кызматынан бошотулсун.

Ошондой эле Ысык-Ата райондук ЖДПБнын айрым кызматкерлерине укук коргоо органдары тарабынан юридикалык баа берилгенден кийин чара көрүлөрү айтылды.

Саламаттыкты сактоо уюмдарынын жетекчилерине ишенип берилген уюмдарда кош бойлуу, төрөй турчу жана төрөгөн аялдарга сапаттуу медициналык жардам көрсөтүлүшүн катуу көзөмөлгө алууну камсыз кылуу, сапаттуу медициналык жардамга муктаж аялдарды координациялоо жана багыттоо боюнча ишти күчөтүү тапшырылды. Медициналык жардамдын сапатын жогорулатуу үчүн медициналык деңгээлдеги саламаттыкты сактоо уюмдарынын жетекчилери медициналык жардамдын сапатын жакшыртуу үчүн методикалык жана практикалык жардам көрсөтсүн. 

Республиканын саламаттыкты сактоо уюмдарынын материалдык-техникалык базасын жакшыртуу, республиканын калкынын тез медициналык жардамга жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу максатында “Акылдуу шаар” долбоорунун «Коопсуз шаар» компонентин ишке ашыруунун алкагында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине тез жардам унааларын сатып алууга 2022-жылы 169 347 500 сом кошумча каражат бөлүнгөн.
«Коопсуз шаар» долбоорунан бөлүнгөн кошумча каражаттын эсебинен Министрлик тарабынан республиканын алыскы аймактары, областтык жана райондук борборлору үчүн, ошондой эле Бишкек жана Ош шаарларындагы тез жардам кызматынын адистештирилген бригадалары үчүн  33 «Соболь» жана «Газель» маркасындагы тез жардам унаалары сатылып алынды. 
Автоунаалар тез жардам станциясынын муктаждыктарын камсыздоо үчүн республиканын аймактарына, ошондой эле Бишкек жана Ош шаарларына бөлүштүрүлөт.

Автоунаалардын аймактарга жана шаарларга бөлүштүрүлүшү:
1. Баткен облусуна – 7 унаа
2. Жалал-Абад облусуна -6 унаа
3. Ош облусуна -3 унаа
4. Ысык-Көл облусуна – 5 унаа
5. Нарын облусуна – 2 унаа
6. Талас районуна -2 унаа
7. Чүй облусуна -1 унаа
8. Бишкек шаарына -5 унаа
9. Ош шаарына -2 автоунаа
Эскерте кетсек, “Коопсуз шаар” долбоорунун алкагында 2020-ж. 39 тез жардам унаасы сатылып алынып, Кыргызстанга 2021-жылы жеткирилген.